รูปฌาน ๔


รูปฌานที่ ๑ มีอาการเช่น หูยังได้ยินเสียงอยู่ แต่ไม่รำคาญ ไม่ฟุ้ง ไม่ตกใจ คือจะมีใครเอาปืนมายิง เอาประทัดมาจุดใกล้ตัวเรา ก็ไม่มีความสะดุ้งตกใจเลย

รูปฌานที่ ๒ มีอาการเช่น หูยังได้ยินเสียงอยู่ แต่ได้ยินอยู่ไกล ๆ เกิดปีติเสียวแปลบเหมือนฟ้าแลบ ความเสียวซ่านแผ่ตามร่างกาย ขนลุกทั้งตัว ไม่ได้บริกรรม ไม่ได้ตั้งใจให้หยุด มันหยุดเอง

รูปฌานที่ ๓ มีอาการเช่น หูยังได้ยินเสียงอยู่ แต่ไม่รู้ความหมาย ร่างกายแข็ง จะกระดิกนิ้วมือนิ้วเท้าไม่ได้ มีความสุขมาก ถ้านั่งไม่ตรงมาก่อน มาถึงฌานนี้ก็จะนั่งตรง สติยังพอมีอยู่

รูปฌานที่ ๔ มีอาการเช่น ลมหายใจหมดไป ตัวแข็ง ไม่รับรู้อะไร ใครจะเอามดแดง เอาไฟมาจี้ก็เฉย ไม่บริกรรม (จิตในขณะนั้นให้ผลกรรมเป็นปัจจุบัน) ถ้าลมหายใจมี แสดงว่าตกไปในฌานที่ ๓ (คนไม่หายใจ ๔ ประเภท ๑. คนดำน้ำ ๒. คนอยู่ในครรภ์ ๓. คนตาย ๔. คนเข้าจตุตถฌาน)

ภัยของรูปฌานที่ ๑ คือ วิตก - วิจาร

ภัยของรูปฌานที่ ๒ คือ คำบริกรรม

ภัยของรูปฌานที่ ๓ คือ ปีติ

ภัยของรูปฌานที่ ๔ คือ ลมหายใจ